Sáng 21/1, tại Đại hội XIV của Đảng, trình bày tham luận “Phát huy vai trò đầu tàu, xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mang tầm quốc tế, tạo động lực lan tỏa phát triển cho cả nước”, đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh nêu rõ, Thành phố bước vào một giai đoạn phát triển mới, ý thức sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình trước kỳ vọng của quốc gia.

Đồng chí Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, nhiều thập kỷ qua, Thành phố Hồ Chí Minh luôn là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng, đổi mới và hội nhập của đất nước. Thành công ấy cũng đặt ra cho Thành phố một yêu cầu cao hơn trong giai đoạn hiện nay, nhất là trước bối cảnh trong nước và quốc tế đang biến đổi nhanh chóng. Đó là không thể phát triển theo lối mòn mà phải chủ động tự đổi mới chính mình sâu sắc hơn, khác biệt, có chiều sâu, tầm nhìn dài hạn và bền vững hơn. Đây không nhằm khẳng định lại vai trò “đầu tàu” mà để xứng đáng với niềm tin, trọng trách mà Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước đã giao phó.

Nhấn mạnh khát vọng đến năm 2030 của Thành phố, đồng chí Nguyễn Văn Được nêu rõ, khát vọng này không tách rời khát vọng chung của quốc gia là đến năm 2045, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, vị thế vững chắc trên trường quốc tế. Trung ương cũng đặt vào Thành phố những kỳ vọng đặc biệt. Đó là không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn phải khác biệt và đi trước mở đường, tạo động lực lan tỏa cho sự phát triển chung của cả nước. Và Thành phố là nơi thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới; nơi hội tụ của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và là hình mẫu về quản trị phát triển đô thị trong giai đoạn mới.

Để hiện thực hóa khát vọng, Thành phố cần tập trung vào ba trụ cột phát triển mang tính quyết định. Mà đột phá về thể chế là điều kiện tiên quyết. Vừa qua, việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 260/2025/QH15 đã giúp Thành phố phát triển mạnh mẽ hơn nữa. Do đó, Thành phố cần được trao và chủ động thực thi các cơ chế linh hoạt hơn, phù hợp với vai trò, quy mô và sự đóng góp của Thành phố. Cơ chế này từ thí điểm những mô hình quản trị mới, rút ngắn quy trình hành chính, đến mở rộng không gian chính sách cho đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh. Cải cách thể chế ở Thành phố không chỉ nhằm giúp vận hành hiệu quả hơn, mà còn để hình thành những mô hình thực tiễn có thể nhân rộng cho cả nước.

Trục phát triển cốt lõi nữa là khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Bởi tiếp tục dựa vào vốn, đất đai và lao động giá rẻ, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ sớm chạm trần tăng trưởng. Con đường phát triển bền vững chỉ có thể dựa vào tri thức, công nghệ và con người. Thành phố có lợi thế lớn, rất hiếm có là hệ thống đại học, viện nghiên cứu lớn nhất cả nước; cộng đồng doanh nghiệp năng động, có khả năng thích ứng nhanh và lực lượng lao động trẻ sáng tạo, tiếp thu nhanh và giàu khát vọng. Vấn đề cốt lõi để phát triển không chỉ nằm ở nguồn lực mà nằm ở khả năng tổ chức, cách kết nối và phát huy nguồn lực.

Với Thành phố Hồ Chí Minh, hạ tầng của đô thị quan trọng này cần được nhìn nhận như hạ tầng chiến lược của quốc gia, bao gồm hạ tầng giao thông - logistics, hạ tầng số, kết nối vùng và hạ tầng cho kinh tế tri thức. Trên nền tảng đó, Thành phố cần tái định vị vai trò địa kinh tế với ba mũi nhọn là dịch vụ - tài chính - thương mại chất lượng cao; công nghiệp công nghệ cao; logistics gắn với chuỗi giá trị vùng và quốc tế.

Tham luận cũng nhấn mạnh, Thành phố Hồ Chí Minh không thể và không nên phát triển đơn độc mà cần và sẽ đóng vai trò “kiến trúc sư trưởng”, là trung tâm điều phối và dẫn dắt liên kết vùng; nơi hội tụ tài chính, công nghệ và dịch vụ cao cấp; nơi các hoạt động sản xuất, logistics và nông nghiệp công nghệ cao được kết nối và lan tỏa; nơi giá trị gia tăng được phân bổ hài hòa, cùng phát triển.

Phát triển kinh tế và tăng trưởng kinh tế, suy cho cùng phải hướng tới mục tiêu phục vụ con người. Thành phố Hồ Chí Minh hướng đến mô hình “Thành phố toàn cầu đáng sống”, nơi tăng trưởng đi cùng tiến bộ, công bằng; đổi mới đi cùng bao trùm và hội nhập đi cùng bản sắc. Một thành phố đáng sống không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế mà đo bằng chất lượng cuộc sống, mức độ gắn kết xã hội và niềm tin của người dân; việc giữ chân nhân tài, nuôi dưỡng sáng tạo và củng cố niềm tin xã hội chính là nền tảng của sức mạnh mềm và sự phát triển bền vững.

Đồng chí Nguyễn Văn Được khẳng định, con đường phía trước là tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế tuần hoàn và phát triển xanh để từng bước xây dựng năng lực cạnh tranh bền vững, góp phần đưa Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm kinh tế và đổi mới sáng tạo có sức lan tỏa trong khu vực, mang tầm quốc tế. “Trên hành trình đó, với quyết tâm chính trị cao và khát vọng cống hiến mạnh mẽ, Thành phố Hồ Chí Minh cam kết nỗ lực cùng cả nước hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, tự cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, hội nhập sâu rộng, có vị thế, uy tín ngày càng cao trong cộng đồng quốc tế”, đồng chí Nguyễn Văn Được nhấn mạnh./.